मी डोळे किलकिले करत, हाताने
आजूबाजूचा बिछाना चाचपून मोबाईल शोधायला सुरुवात केली. डोळे उघडायची ईच्छा होत नव्हतीच
पण बंद खोलीमध्ये नेमके किती वाजलेत याचा अंदाजंच येईना. उजव्या आणि डाव्या दोन्ही
बाजूंना दहा वेळा हात फिरवूनंही मोबाईल हाताला लागेना म्हणल्यावर माझा संताप होऊ लागला.
आधीच पाठ अवघडल्यासारखी दुखत असल्यानं पोटावर झोपून एक पाय गुडघ्यात दुमडून फक्तं पडून
रहावं थोडावेळ असं वाटत होतं. झोपेतून उठायची ईच्छा नसली तरीही डोक्यात मोबाईल शोधायचा
किडा घुसल्यामुळे माझी चलबिचल चालू झाली होती. झोपताना हातात असलेला मोबाईल असा काही
कुठे हरवणार नव्हता पण एखादी गोष्ट डोक्यात आली आणि ती केली नाही कि माझी ॲंग्झायटी
कायमंच वाढते.
मी वैतागून, मनाविरुद्धच का असेना पण दुखरी पाठ संभाळत
बिछान्यावर उठून बसले. बसल्या जागी मोठ्या प्रयत्नाने डोळे उघडून सगळ्या बेडवर नजर
फिरवली, खोलीत अंधार असला तरी अंधाराला एव्हाना नजर सरावली होती. मोबाईल कुठेच दिसंत
नव्हता. च्चकं करत मी जागचं उठत भिंतीवरचं लाईटचं बटन दाबलं, डोळ्यावर भक्कं उजेड पडताच
गच्च डोळे मिटून घेतले आणि चाचपडंत भिंतीवर हात ठेवून अंदाजानेच परत बटन बंद केलं.
बेडच्या आजूबाजूलाही फोन दिसला नाही तेव्हा मरु दे म्हणत परत बेडवर अंग टाकून देताना
आधी उशी सरळ केली आणि उशी खालून काहीतरी काचेची वस्तू चमकली. उशीखाली हात घातल्या घातल्या
हाताला फोन लागला. फोन बाहेर काढून फक्त स्क्रिनवर टॅप केलं. नऊ पंनास, हंह म्हणत फोन
परत उशीखाली सारला आणि परत बेडवर पडून राहीले. पायापाशी पडलेलं पांघरुण पायानेच कमरेपर्यंत
वर ओढलं आणि मग तिथून खेचून डोकं झाकत डोक्याखाली खोचताना मला आठवलं काल वेदर ॲपवर
पाहीलं तेव्हा आजचं लोएस्ट टेंपरेचर मायनस आठ दाखवत होतं.
रुममधला हिटर चालू असला तरीही
डोक्यावरुन पांघरुण घेतल्यावर मिळणारं समाधान वेगळंच होतं. मला झोपून जेमतेम साडे तीन
तास झाले होते. एवढं कमी झोपून चालायचं नाही म्हणून मी परत झोपायचा प्रयत्न केला, खरंतर
अयशस्वी प्रयत्न केला. गेल्या कित्येक दिवसात मला झोप अशी लागतंच नाहीये आणि कालची
रात्रंही त्याला निश्चितंच अपवाद नव्हती.
घरातले सगळे नेटफ्लिक्सवर
पिक्चर बघून बारा साडेबाराला झोपी गेले असावे. त्यानंतर मी रीमोटशी निरर्थक चाळा करत
नेटफ्लिक्स, प्राईम, हॉटस्टार वगैरे वेगवेगळ्या प्लॅटफॉर्मवर काही धडाचं कंटेंट मिळतंय
का हे शोधण्याचा प्रयत्न केला. खरंतर डोळ्यांसमोर दिसणाऱ्या एकाही चित्राकडे माझं अजिबात
लक्ष नव्हतं पण झोपेशी साताजन्माचं वैर असल्यासारखं निशाचर आयुष्य जगायचंच म्हणल्यावर
एकटेपणा घालवायला काहीतरी चाळा हवा म्हणून मी वेड्यासारखे पंधरावीस मिनिट वेगवेगळे
पिक्चर्स, सिरीज वगैरे ब्राउज केल्या. बघण्यालायक काहीच मिळत नाही म्हणून शेवटी टिव्ही
तसाच चालू ठेऊन मी जागची उठले. स्क्रिनवर युट्यूब, प्राईम, हॉटस्टार, नेटफ्लिक्स, ॲपल
टिव्ही, झी वगैरे वगैरेंच्या टाईल्स दिसत राहील्या.
मोबाईल हातात घेत हॉलमध्ये
इकडून तिकडे, तिकडून इकडे घिरट्या मारायला सुरुवात केली. एकच्या सुमारास चालायचं थांबून
सोफ्यावर बसले. फेसबूक चालू केल्यावर लक्षात आलं कि लोकांच्या शिळ्या पोस्ट वाचूनंच
वेळ मारुन न्यावी लागणार आहे कारण इंडीयात आता सकाळचे जेमतेम साडे सहा वाजले आहेत.
एकतंर लोक साखर झोपेत आहेत किंवा जे उठलेत त्यांना कामाला जाण्याची, कुठेतरी पोहोचण्याची
लगबग आहे. आत्ता कोणीही ऑनलाइन बोलणार नाही, फारतर आपल्या गुड मॉर्निंगला जी.एम. +
हसणारा इमोजीने रीप्लाय येईल एखादा. नाहीतर कोणी बोललंच तर काय गं झोपली नाहीस अजून?
एक वाजला असेल की गं तिकडे आता? वेळेत झोपत जा, एवढं असं जागरण करणं चांगलं नाही बिलकुल,
म्हणत आपली सपशेल शाळा घेतली जाईल.
च्यायला मीही आता चाळीस वर्षांची
झाल्येय आणि या गोष्टी मला कळतंच नसतील अशा रीतीने जो तो मला शाणपणा का शिकवतो काय
माहीत म्हणत मी मेसेंजर उघडायचाच टाळलं. एफबीची वॉल स्क्रोल करत असताना माझ्या लक्षात
आलं साला आपल्या मामाने एकदा आपल्याला टोकलं होतं की सकाळी बघितलं तर तुझे लाईक्स पडत
असतात वेगवेगळ्या पोस्टींवर, तेव्हा मध्यरात्र उलटून गेलेली असते तिकडे. निद्रानाश
झाल्यासारखी निम्म्या रात्रीचं एफबीवर काय करत असतेस? माझा नवरा मला कधीच तू ऑनलाइन
काय करतेस असले प्रश्न विचारत नाही पण बाकी सगळ्या जगाला माझ्या ऑनलाइन ऑफलाइन ॲक्टीविटीज
बद्दल कुतुहल असतं. म्हणजे काय तर ज्याला त्याला शाणपणा फक्त मलाच शिकवायचा असतो. असं
मनात आल्या आल्या मला अपराधीपणा जाणवू लागला. आपल्या सत्तर वर्षाच्या मामाला कुतुहल
नाही काळजी असते म्हणूनंच तो असं बोलत असावा हे न कळण्या इतपत सर्किट नाहीये मी पण
मला ना आजकाल सगळ्यांच्याच प्रश्नांमुळे भयानक चिडचिड होते. आता यांना कसं सांगावं
की निद्रानाश खरंच झालाय माझा हे मला कळतंच नाहीये.
मी मग एफबी वरवर चाळून दोनचार
पोस्टस लाईक केल्या, एखादी लव्ह आणि एखाददुसरीवर कमेंट करुन बंद करुन टाकली. फक्त सव्वा
वाजला होता म्हणजे घरचे झोपल्यापासून आपण दोन दिवस टाईमपास करायचा प्रयत्न करतोय कि
काय असं वाटत असताना वास्तविक पाहता फक्त पंचेचाळीस मिनिट झालेले होते. ईतक्यात झोप
येण्याची पुसटशीही शक्यता नव्हती. वॉटसॅप उघडलं तर शाळाकॉलेजफॅमिली वगैरे ग्रुपांवर
गुडमॉर्निंगवाले फुलांचे फोटो आणि संकष्टी चतुर्थीवाले शुभेच्छापर मेसेजेस येऊन पडले
होते. इथेही कोणालाही गुडमॉर्निंग म्हणून रीप्लाय करण्यात तोच धोका होता… शा…ळा. मला
कोणाचेही स्टेटस बघण्यात स्वारस्य नसतं.
वैतागून स्क्रिन लॉक करत मी चरफडतंच बेडरुममध्ये
गेले. गेले वीस तास खड्डे खणून दमल्यासारखा माझा नवरा गाऽढ झोपला होता. त्याला गदागदा
हलवून जागं करावं आणि उठून बसायला लावावं असा अघोरी विचार माझ्या डोक्यात आला. ड्रेसिंग
टेबलासमोरच्या खुर्चीवर बसून मी त्याच्याकडे एकटक बघत बसले. संथ लयीत त्याच्या छातीचा
भाता वरखाली होत होता. बेडला वळसा घालत मी पलिकडच्या मोठ्या खिडकीशी जाऊन उभी राहीले
आणि ब्लाइंडस सरकवंत काचेतून बाहेरचं जग बघायला सुरुवात केली. टेंपरेचर मायनस चारच्या
आसपास होतं, बाहेर पिंजलेला कापूस हवेत उडत उडत खाली पडावा असा स्नो पडत होता. सुरुवातीला
इकडे आले तेव्हा मध्यरात्री, पहाटे, दुपारी कधीही स्नो पडला तर उत्साहात बाहेर जाऊन
स्नोमॅन बनव, फोटो विडीयो काढ, बर्फात खेळ असले प्रकार चालायचे. आता आभाळातून तरंगत
तरंगत जमिनीवर पसरणाऱ्या पांढऱ्याशुभ्र कापसाचं कणभर सोयरसुतक उरलं नाहीये मला. बाहेर सर्वदूर पसरलेल्या काळ्यामिट्ट अंधारावर डागासारखे
पडणारे पांढरे पुंजके वाढत चालले होते. आजूबाजूला
किर्र काळोख आणि बघता बघता पांढरी होत जाणारी जमिन. मधूनंच रस्त्यावरून जाणारी एखादी
गाडी. पावणे दोन होत आले होते पण झोप येण्याची सुतराम शक्यता दिसत नव्हती. मग मी रस्त्यावरून
जाणाऱ्या गाड्या मोजायचं ठरवलं.
एक…. पुढची पंधरा मिनिटं रस्ता
झाकत मुक्यानं पडणारा सफेद बर्फ तेवढा सातत्याने दिसत राहीला. सोळाव्या मिनिटाला दुसरी
गाडी आली. दोन…. म्हणतमी चिकाटीने रस्त्यावर डोळे रोखून धरले. किमान दहा गाड्या
दिसल्याशिवाय ईथून हलायचं नाही असं मी उगाचंच मनाशी ठरवून टाकलं. साडेतीन वाजेपर्यंत
म्हणजे पुढच्या पावणे दोन तासात मला रस्त्यावरून जाणाऱ्या आणि येणाऱ्या मिळून फक्त
चार गाड्या दिसल्या.
आता तळपाय आणि कंबर भरुन आली
होती माझी. मानेच्या मागे डावा हात ठेवून हलकेच दाबत मी एकदा उजवीकडे आणि एकदा डावीकडे
मान वळवली. मागे न बघता सावकाशीने बेडच्या कोपऱ्यावर बसत मी नजर तशीच खिडकीतून बाहेर
रोखून धरली. एखादं चित्र फ्रेम करुन भिंतीवर टांगावं इतका निश्चल भवताल होता. गर्द
काळ्या रात्रीवर पांढरा शुभ्र बर्फ अंथरला होता. जो बर्फ सात वर्षांपूर्वी मला आतोनात
आनंद द्यायचा तोच बर्फ बघून माझ्या चेहऱ्यावरची रेघंही हलत नाही आता. एक दीर्घ उसासा
टाकून, हंमम व्हाईट डिप्रेशन म्हणत मी क्षणभरंच डोळे मिटले आणि तेवढ्यात अंगावर येणाऱ्या
शांततेला चिरत ऱ्हूऽम करत गाडीचा आवाज आला. डोळे उघडून मी पाच म्हणत पुढचा आकडा मोजला,
तीन चाळीस झाले होते.
डोळ्यावर झोपेचा लवलेश नसला तरी आता डोकं जड होऊ
लागलं होतं. नेमक्या चार गाड्या मोजल्या की पाच याचा हिशेब लावताना मेंदूची धावपळ होऊ
लागली होती. निर्जन रस्त्याकडे बघता बघता गेली कित्येक वर्ष आपण ईथेच उभे आहोत असा
भास मला होऊ लागला होता. नजरेच्या टप्प्यात येणाऱ्या रस्त्यावर चिटपाखरुही दिसत नव्हतं.
आत्ता पहाटेचे चार वाजत आले म्हणून नाही तर दिवसाही यापेक्षा वेगळा अनुभव येत नाही.
तास न् तास चित्रातल्या खिडकीसारखी निश्चलंच असते माझी खिडकी. सव्वा चार वाजल्यावर
माझा संयम हळूहळू संपू लागला होता. पावणे दोन
ते सव्वा चार, या अडीच तासात पाच गाड्या रस्त्यावर दिसल्या मला. भारतात लॉकडाऊन मध्येही
अर्ध्या तासात यापेक्षा जास्तं गाड्या रस्त्यावर दिसल्या असतील लोकांना. शांतता अंगावर
येणे म्हणजे शब्दशः काय असतं याचा खराखुरा अनुभव घ्यायचाच असेल तर माझ्या घरच्यांनी
विंटरमध्ये इथे येऊन जास्तं नाही पण सगळं सोडून दोनेक महीने राहून बघितलं पाहीजे. स्वतःच्या
रीटर्न फ्लाईटमध्ये मला भारतात परत चल म्हणून मागे लागले नाहीत तर नाव बदलून टाकेन
मी.
रुममध्ये हिटर चालू असूनंही
कानाला गारवा जाणवू लागला होता, पायाची बोटं तर कधीचीच गाऽर पडली होती. बाहेर परत एकदा
बघितलं तर बर्फ पडायचा थांबला होता. पार्क केलेल्या गाड्या, झाडं, फेन्सिंग, फूटपाथ
रस्ता सगळीकडे बर्फाचा थर जमा झाला होता आणि त्यावर रात्रीचा गडद अंधार चमकत होता.
पावणे पाच झाले होते गाड्यांचा काऊंट पाचच्या पुढे गेला नव्हता. गाड्या मोजण्याचा हट्ट
सोडून मी बेडवर पडून पांघरुणात शिरले तेव्हा बंद डोळ्यात सुया टोचल्यासारखं जाणवत होतं.
घशात जळजळ होत होती. मी परत उठून बसले, दोन्ही हातात जड झालेलं डोकं दोन मिनिट धरल्यानंतर
झटक्यात अंगावरचं पांघरुण बाजूला करुन पलिकडच्या ड्रॉवरमधल्या स्लीपिंग पिल्सचं पाकीट
काढलं. एका पाठोपाठ सगळ्याच्या सगळ्या दहा गोळ्या खाव्या असं वाटत होतं. आणि मग ड्रॉवरमधली
सगळी पाकीटं काढून त्या सत्तर गोळ्या एका दमात संपवाव्या असं वाटू लागलं. मी मोठ्या
प्रयत्नानं आजूबाजूला बघितलं, खिडकी पॉजंच झालेली होती, नवरा अजूनंही तेवढाच गाऽढ झोपला
होता. रुमच्या बाहेर जात मी पोरांच्या बेडरुमचा दरवाजा हळूच ढकलला, पहाटेच्या साखर
झोपेत पोरांच्या चेहेऱ्यावर आतोनात निरागस भाव दिसत होते. मी तसाच दरवाजा ओढून घेत
बंद केला. माघारी फिरत माझ्या रुममध्ये आले आणि एकंच गोळी खाऊन पांघरुणात शिरले तोपर्यंत
सव्वा पाच झाले होते. डोळे मिटण्याआधी एकवार परत मोबाईलकडे बघितलं, मोबाईल उचलून स्टॅच्यू
झालेल्या खिडकिच्या फ्रेमचा फोटो क्लिक केला, स्टेटसला ठेवत इट्स स्नोइंग म्हणून कॅप्शन
लिहून पुढे हसणारी इमोजी डकवली.
डोळे मिटले पण एखाद्या प्रवासात
मॅपवरची दिशा न कळल्यामुळे एक्झॅक्टली उलट्या दिशेने चालायला सुरुवात करावी तशी झोप
माझ्यापासून दूर दूर चालल्याचंच फिलिंग येऊ लागलं. साडेपाच वाजून गेले असतील म्हणत
मी डोळे तसेच बंद ठेवले. आता मात्र उठायचं नाही असा मनोमन निर्धार केला. इकडे आल्यानंतरच्या
पहिल्या स्नोच्या आठवणी डोळ्यासमोर आणत पडून राहीले. अर्ध्या पाऊण तासानंतर म्हणजे
टेक्निकली सव्वा सहाला वगैरे झोपी गेले असावे.
मी मनाविरुद्धंच उठून घरभर
फिरले. नवऱ्याने पोरांचं आवरुन त्यांना शाळेत सोडलं असावं, तोही ऑफिसला गेला होता.
मी परत खिडकीत जाऊन बसले, पहाटे पॉज झालेली फ्रेम अजूनंही प्ले झाली नव्हती. रस्त्यावर
गाडी, एखादा माणूस तर सोडाच पण साधं कुत्र… अहं, चिटपाखरुही नव्हतं. नजर जिथवर पोहोचते
तिथवर फक्त आणि फक्त पांढरा शुभ्र बर्फाचा थर दिसत होता. फरक फक्त एवढाच कि आत्ता रात्रीसारखा
कभिन्न काळोख नव्हता, कधीही कोसळायला सुरुवात होईल असं वाटावं एवढं आभाळ भरुन आलं असलं
तरी आजूबाजूला दिवसाच्या खुणा स्पष्ट दिसत होत्या. अजून चारपाच तासात परत रात्र होणार
आहे. तिला थोपवता येत नाही आणि दिवसाला धरुन ठेवता येत नाही. धरुन ठेवलं तरी तो एकाकीपणा
शिवाय बाकी काही देत नाही. जास्तं विचार न करता खिडकीतून त्याच निर्जन रस्त्याचा फोटो
काढून मी एफबीवर टाकला. हा त्याच कॅटेगरीतला फोटो होता ज्याला किमान सातआठशे लाईक्स,
लव्ह, वॉव रीॲक्ट येणार होते. मोबाईल वर ढिगाने गुडमॉर्निंगवाले मेसेजेस आणि पहाटेच्या
स्टेटसवर सतराशे साठ वॉव, यू आर सो लकी, आय एन्वी यू वाले रीप्लाईज येऊन पडले होते.
मी कोऱ्या चेहेऱ्याने मोबाईल लॉक केला, ड्रॉवरमधलं पाकीट काढून परत एक गोळी खाल्ली,
ग्लासाभर पाणी प्यायले.
हे सगळं जसंच्या तसं डायरीत
उतरवून काढत खाली आजची तारीख टाकली. दिवस रेंगळत असला तरी वेगानं रात्रीत कन्वर्ट होतोय
हे जाणवत असताना मी माझ्यापुरता दिवस संपवून डोळे मिटले, गाड्यांचा काऊंट अजूनंही पाचच्या
पुढे गेला नाही. आज कदाचित अठराव्यांदा मी सगळ्या स्लीपिंग पिल्स एका दमात खायची स्ट्रॉंग
अर्ज दाबून टाकली. आता रात्रीच्या अंधारातंच डोळे उघडावे म्हणत मी पांघरुणात शिरले.
बाहेर व्हाईट डिप्रेशन एखाद्या शाईच्या थेंबानं टिपकागद व्यापून टाकावा तसं आकारानं
वाढतंच राहीलं.
हा सगळा मजकूर पाचव्यांदा
वाचून अविश्वासाने मान हलवत त्याने डायरी बंद केली. आपण भारतात राहायला आलो या गोष्टीला आता तिसरं वर्ष
चालू असून स्नो आता फक्त आठवणीत आणि डायरीतंच उरलाय. भारतात लोक बिजी असतात, तुला माणसं
आणि त्यांचा वेळ मिळणं कठीण आहे हे सांगितल्यावर तिने कायम दुर्लक्ष केलं. आजच्या घडीला
दुर्दैवाने भारतात येऊनंही तिच्या वाट्याला एकांतंच आलाय हे तिच्या पचनी पडेनासं झालंय.
म्हणून तिचा मेंदू सतत डिनायल मोडमध्ये जातोय. कालच्याच पानावर तिच्या डायरीत अजूनंही
स्नो पडतोय, ती डायरीत अजूनंही भारताबाहेर राहत्येय. आजंही ती मानसिकरीत्या तिला अपेक्षित
असलेल्या आपल्या माणसांनी गजबजलेल्या भारतात परत येण्यासाठी झगडतेय. तिला कसं सांगू
आपण आलोय परत पण तिच्या कल्पनेतला भारत आता अस्तित्वातंच राहीलेला नाहीये.
केपी आर
